汉语典

魏其武安侯列传第四十七

魏其侯窦婴者,

孝文后从兄子也。

父世观津人。

喜宾客。

# src: SHIJI 107.02, ed. Zhonghuashuju p. 2839#1; Wang Liqi 2269; tr. Watson 1961, Vol 2, p109

# dating: 6220

孝文时,

婴为吴相,

病免。

孝景初即位,

为詹事。

# src: SHIJI 107.03, ed. Zhonghuashuju p. 2839#2; Wang Liqi 2269; tr. Watson 1961, Vol 2, p109

# dating: 6220

梁孝王者,

孝景弟也,

其母窦太后爱之。

梁孝王朝,

因昆弟燕饮。

是时上未立太子,

酒酣,

从容言曰︰

「千秋之后传梁王。」

# src: SHIJI 107.04, ed. Zhonghuashuju p. 2839#2; Wang Liqi 2269; tr. Watson 1961, Vol 2, p109f

# dating: 6220

太后驩。

窦婴引卮酒进上,

曰︰

「天下者,

高祖天下,

父子相传,

此汉之约也,

上何以得擅传梁王!」

# src: SHIJI 107.05, ed. Zhonghuashuju p. 2839#2; Wang Liqi 2269; tr. Watson 1961, Vol 2, p110

# dating: 6220

太后由此憎窦婴。

窦婴亦薄其官,

因病免。

太后除窦婴门籍,

不得入朝请。

# src: SHIJI 107.06, ed. Zhonghuashuju p. 2i40#1; Wang Liqi 2269; tr. Watson 1961, Vol 2, p110

# dating: 6220

孝景三年,

吴楚反,

上察宗室诸窦毋如窦婴贤,

乃召婴。

婴入见,

固辞谢病不足任。

太后亦惭。

# src: SHIJI 107.07, ed. Zhonghuashuju p. 2840#1; Wang Liqi 2269; tr. Watson 1961, Vol 2, p110

# dating: 6220

于是上曰︰

「天下方有急,

王孙宁可以让邪?」

乃拜婴为大将军,

赐金千斤。

婴乃言袁盎、栾布诸名将贤士在家者进之。

# src: SHIJI 107.08, ed. Zhonghuashuju p. 2840#1; Wang Liqi 2269; tr. Watson 1961, Vol 2, p110

# dating: 6220

所赐金,

陈之廊庑下,

军吏过,

辄令财取为用,

金无入家者。

# src: SHIJI 107.09, ed. Zhonghuashuju p. 2840#1; Wang Liqi 2269; tr. Watson 1961, Vol 2, p110f

# dating: 6220

窦婴守荥阳,

监齐赵兵。

七国兵已尽破,

封婴为魏其侯。

诸游士宾客争归魏其侯。

孝景时每朝议大事,

条侯、魏其侯,

诸列侯莫敢与亢礼。

# src: SHIJI 107.10, ed. Zhonghuashuju p. 2840#2; Wang Liqi 2270; tr. Watson 1961, Vol 2, p111

# dating: 6220

孝景四年,

立栗太子,

使魏其侯为太子傅。

孝景七年,

栗太子废,

魏其数争不能得。

魏其谢病,

屏居蓝田南山之下数月,

诸宾客辩士说之,

莫能来。

# src: SHIJI 107.11, ed. Zhonghuashuju p. 2840#2; Wang Liqi 2270; tr. Watson 1961, Vol 2, p111

# dating: 6220

梁人高遂乃说魏其曰︰

「能富贵将军者,

上也;

能亲将军者,

太后也。

今将军傅太子,

太子废而不能争;

争不能得,

又弗能死。

# src: SHIJI 107.12, ed. Zhonghuashuju p. 2840#2; Wang Liqi 2270; tr. Watson 1961, Vol 2, p111

# dating: 6220

自引谢病,

拥赵女,

屏闲处而不朝。

相提而论,

是自明扬主上之过。

有如两宫螫将军,

则妻子毋类矣。」

魏其侯然之,

乃遂起,

朝请如故。

# src: SHIJI 107.13, ed. Zhonghuashuju p. 2841; Wang Liqi 2270; tr. Watson 1961, Vol 2, p111

# dating: 6220

桃侯免相,

窦太后数言魏其侯。

孝景帝曰︰

「太后岂以为臣有爱,

不相魏其?

魏其者,

沾沾自喜耳,

多易。

难以为相,

持重。」

# src: SHIJI 107.14, ed. Zhonghuashuju p. 2841; Wang Liqi 2270; tr. Watson 1961, Vol 2, p111f

# dating: 6220

遂不用,

用建陵侯卫绾为丞相。

# src: SHIJI 107.15, ed. Zhonghuashuju p. 2841-2842; Wang Liqi 2271; tr. Watson 1961, Vol 2, p112

# dating: 6220

武安侯田蚡者,

孝景后同母弟也,

生长陵。

# src: SHIJI 107.16, ed. Zhonghuashuju p. 2841-2842; Wang Liqi 2271; tr. Watson 1961, Vol 2, p112

# dating: 6220

魏其已为大将军后,

方盛,

蚡为诸郎,

未贵,

往来侍酒魏其,

跪起如子姓。

及孝景晚节,

蚡益贵幸,

为太中大夫。

# src: SHIJI 107.17, ed. Zhonghuashuju p. 2841-2842; Wang Liqi 2271; tr. Watson 1961, Vol 2, p112

# dating: 6220

蚡辩有口,

学《槃盂》诸书,

王太后贤之。

孝景崩,

即日太子立,

称制,

所镇抚多有田蚡宾客计䇲。

# src: SHIJI 107.18, ed. Zhonghuashuju p. 2841-2842; Wang Liqi 2271; tr. Watson 1961, Vol 2, p112

# dating: 6220

蚡弟田胜,

皆以太后弟,

孝景后三年封蚡为武安侯,

胜为周阳侯。

# src: SHIJI 107.19, ed. Zhonghuashuju p. 2842-2843; Wang Liqi 2271; tr. Watson 1961, Vol 2, p112

# dating: 6220

武安侯新欲用事为相,

卑下宾客,

进名士家居者贵之,

欲以倾魏其诸将相。

# src: SHIJI 107.20, ed. Zhonghuashuju p. 2842-2843; Wang Liqi 2271; tr. Watson 1961, Vol 2, p113

# dating: 6220

建元元年,

丞相绾病免,

上议置丞相、大尉。

籍福说武安侯曰︰

「魏其贵久矣,

天下士素归之。

# src: SHIJI 107.21, ed. Zhonghuashuju p. 2842-2843; Wang Liqi 2271; tr. Watson 1961, Vol 2, p113

# dating: 6220

今将军初兴,

未如魏其,

即上以将军为丞相,

必让魏其。

魏其为丞相,

将军必为太尉。

太尉、丞相尊等耳,

又有让贤名。」

# src: SHIJI 107.22, ed. Zhonghuashuju p. 2842-2843; Wang Liqi 2271; tr. Watson 1961, Vol 2, p113

# dating: 6220

武安侯乃微言太后风上,

于是乃以魏其侯为丞相,

武安侯为太尉。

# src: SHIJI 107.23, ed. Zhonghuashuju p. 2842-2843; Wang Liqi 2271; tr. Watson 1961, Vol 2, p113

# dating: 6220

籍福贺魏其侯,

因吊曰︰

「君侯资性喜善疾恶,

方今善人誉君侯,

故至丞相;

# src: SHIJI 107.24, ed. Zhonghuashuju p. 2842-2843; Wang Liqi 2271; tr. Watson 1961, Vol 2, p113

# dating: 6220

然君侯且疾恶,

恶人众,

亦且毁君侯。

君侯能兼容,

则幸久;

不能,

今以毁去矣。」

魏其不听。

# src: SHIJI 107.25, ed. Zhonghuashuju p. 2842-2843; Wang Liqi 2272; tr. Watson 1961, Vol 2, p113f

# dating: 6220

魏其、武安俱好儒术,

推毂赵绾为御史大夫,

王臧为郎中令。

迎鲁申公,

欲设明堂,

令列侯就国,

除关,

以礼为服制,

以兴太平。

# src: SHIJI 107.26, ed. Zhonghuashuju p. 2842-2843; Wang Liqi 2272; tr. Watson 1961, Vol 2, p114

# dating: 6220

举适诸窦宗室毋节行者,

除其属籍。

时诸外家为列侯,

列侯多尚公主,

皆不欲就国,

以故毁日至窦太后。

# src: SHIJI 107.27, ed. Zhonghuashuju p. 2842-2843; Wang Liqi 2272; tr. Watson 1961, Vol 2, p114

# dating: 6220

太后好黄老之言,

而魏其、

武安、

赵绾、王臧等务隆推儒术,

贬道家言,

是以窦太后滋不说魏其等。

# src: SHIJI 107.28, ed. Zhonghuashuju p. 2842-2843; Wang Liqi 2272; tr. Watson 1961, Vol 2, p114

# dating: 6220

及建元二年,

御史大夫赵绾请无奏事东宫。

窦太后大怒,

乃罢逐赵绾、王臧等,

而免丞相、太尉,

以柏至侯许昌为丞相,

武彊侯庄青翟为御史大夫。

魏其、武安由此以侯家居。

# src: SHIJI 107.29, ed. Zhonghuashuju p. 2843; Wang Liqi 2272; tr. Watson 1961, Vol 2, p114

# dating: 6220

武安侯虽不任职,

以王太后故,

亲幸,

数言事多效,

天下吏士趋势利者,

皆去魏其归武安。

武安日益横。

# src: SHIJI 107.30, ed. Zhonghuashuju p. 2843; Wang Liqi 2272f; tr. Watson 1961, Vol 2, p114f

# dating: 6220

建元六年,

窦太后崩,

丞相昌、御史大夫青翟坐丧事不办,

免。

以武安侯蚡为丞相,

以大司农韩安国为御史大夫。

天下士郡诸侯愈益附武安。

# src: SHIJI 107.31, ed. Zhonghuashuju p. 2844; Wang Liqi 2273; tr. Watson 1961, Vol 2, p115

# dating: 6220

武安者,

貌侵,

生贵甚。

又以为诸侯王多长,

上初即位,

富于春秋,

蚡以肺腑为京师相,

非痛折节以礼诎之,

天下不肃。

# src: SHIJI 107.32, ed. Zhonghuashuju p. 2844; Wang Liqi 2273; tr. Watson 1961, Vol 2, p115

# dating: 6220

当是时,

丞相入奏事,

坐语移日,

所言皆听。

荐人或起家至二千石,

权移主上。

上乃曰︰

「君除吏已尽未?

吾亦欲除吏。」

# src: SHIJI 107.33, ed. Zhonghuashuju p. 2844; Wang Liqi 2273; tr. Watson 1961, Vol 2, p115

# dating: 6220

尝请考工地益宅,

上怒曰︰

「君何不遂取武库!」

是后乃退。

# src: SHIJI 107.34, ed. Zhonghuashuju p. 2844; Wang Liqi 2273; tr. Watson 1961, Vol 2, p115f

# dating: 6220

尝召客饮,

坐其兄盖侯南乡,

自坐东乡,

以为汉相尊,

不可以兄故私桡。

# src: SHIJI 107.35, ed. Zhonghuashuju p. 2844; Wang Liqi 2273; tr. Watson 1961, Vol 2, p116

# dating: 6220

武安由此滋骄,

治宅甲诸第。

田园极膏腴,

而市买郡县器物相属于道。

前堂罗钟鼓,

立曲旃;

后房妇女以百数。

诸侯奉金玉狗马玩好,

不可胜数。

# src: SHIJI 107.36, ed. Zhonghuashuju p. 2845-2846; Wang Liqi 2273; tr. Watson 1961, Vol 2, p116

# dating: 6220

魏其失窦太后,

益疏不用,

无势,

诸客稍稍自引而怠傲,

唯灌将军独不失故。

魏其日默默不得志,

而独厚遇灌将军。

# src: SHIJI 107.37, ed. Zhonghuashuju p. 2845-2846; Wang Liqi 2274; tr. Watson 1961, Vol 2, p116

# dating: 6220

灌将军夫者,

颍阴人也。

夫父张孟,

尝为颍阴侯婴舍人,

得幸,

因进之至二千石,

故蒙灌氏姓为灌孟。

# src: SHIJI 107.38, ed. Zhonghuashuju p. 2845-2846; Wang Liqi 2274; tr. Watson 1961, Vol 2, p116

# dating: 6220

吴楚反时,

颍阴侯灌何为将军,

属太尉,

请灌孟为校尉。

夫以千人与父俱。

灌孟年老,

颍阴侯彊请之,

郁郁不得意,

故战常陷坚,

遂死吴军中。

# src: SHIJI 107.39, ed. Zhonghuashuju p. 2845-2846; Wang Liqi 2274; tr. Watson 1961, Vol 2, p117

# dating: 6220

军法,

父子俱从军,

有死事,

得与丧归。

灌夫不肯随丧归,

奋曰︰

「愿取吴王若将军头,

以报父之仇。」

于是灌夫被甲持戟,

募军中壮士所善愿从者数十人。

# src: SHIJI 107.40, ed. Zhonghuashuju p. 2845-2846; Wang Liqi 2274; tr. Watson 1961, Vol 2, p117

# dating: 6220

及出壁门,

莫敢前。

独二人及从奴十数骑驰入吴军,

至吴将麾下,

所杀伤数十人。

# src: SHIJI 107.41, ed. Zhonghuashuju p. 2845-2846; Wang Liqi 2274; tr. Watson 1961, Vol 2, p117

# dating: 6220

不得前,

复驰还,

走入汉壁,

皆亡其奴,

独与一骑归。

夫身中大创十余,

适有万金良药,

故得无死。

# src: SHIJI 107.42, ed. Zhonghuashuju p. 2845-2846; Wang Liqi 2274; tr. Watson 1961, Vol 2, p117

# dating: 6220

夫创少瘳,

又复请将军曰︰

「吾益知吴壁中曲折,

请复往。」

将军壮义之,

恐亡夫,

乃言太尉,

太尉乃固止之。

吴已破,

灌夫以此名闻天下。

# src: SHIJI 107.43, ed. Zhonghuashuju p. 2846; Wang Liqi 2274; tr. Watson 1961, Vol 2, p117

# dating: 6220

颍阴侯言之上,

上以夫为中郎将。

数月,

坐法去。

后家居长安,

长安中诸公莫弗称之。

孝景时,

至代相。

# src: SHIJI 107.44, ed. Zhonghuashuju p. 2846; Wang Liqi 2274; tr. Watson 1961, Vol 2, p117f

# dating: 6220

孝景崩,

今上初即位,

以为淮阳天下交,

劲兵处,

故徙夫为淮阳太守。

建元元年,

入为太仆。

# src: SHIJI 107.45, ed. Zhonghuashuju p. 2846; Wang Liqi 2274; tr. Watson 1961, Vol 2, p118

# dating: 6220

二年,

夫与长乐卫尉窦甫饮,

轻重不得,

夫醉,

搏甫。

甫,

窦太后昆弟也。

上恐太后诛夫,

徙为燕相。

# src: SHIJI 107.46, ed. Zhonghuashuju p. 2646; Wang Liqi 2274; tr. Watson 1961, Vol 2, p118

# dating: 6220

数岁,

坐法去官,

家居长安。

# src: SHIJI 107.47, ed. Zhonghuashuju p. 2846; Wang Liqi 2275; tr. Watson 1961, Vol 2, p118

# dating: 6220

灌夫为人刚直使酒,

不好面谀。

贵戚诸有势在己之右,

不欲加礼,

必陵之;

诸士在己之左,

愈贫贱,

尤益敬,

与钧。

# src: SHIJI 107.48, ed. Zhonghuashuju p. 2846; Wang Liqi 2275; tr. Watson 1961, Vol 2, p118

# dating: 6220

稠人广众,

荐宠下辈。

士亦以此多之。

# src: SHIJI 107.49, ed. Zhonghuashuju p. 2846; Wang Liqi 2275; tr. Watson 1961, Vol 2, p118

# dating: 6220

夫不喜文学,

好任侠,

已然诺。

诸所与交通,

无非豪桀大猾。

家累数千万,

食客日数十百人。

陂池田园,

宗族宾客为权利,

横于颍川。

# src: SHIJI 107.50, ed. Zhonghuashuju p. 2846; Wang Liqi 2275; tr. Watson 1961, Vol 2, p118f

# dating: 6220

颍川儿乃歌之曰︰

「颍水清,

灌氏宁;

颍水浊,

灌氏族。」

# src: SHIJI 107.51, ed. Zhonghuashuju p. 2847#2; Wang Liqi 2275; tr. Watson 1961, Vol 2, p119

# dating: 6220

灌夫家居虽富,

然失势,

卿相侍中宾客益衰。

及魏其侯失势,

亦欲倚灌夫引绳批根生平慕之后弃之者。

灌夫亦倚魏其而通列侯宗室为名高。

# src: SHIJI 107.52, ed. Zhonghuashuju p. 2847#2; Wang Liqi 2275; tr. Watson 1961, Vol 2, p119

# dating: 6220

两人相为引重,

其游如父子然。

相得驩甚,

无厌,

恨相知晚也。

# src: SHIJI 107.53, ed. Zhonghuashuju p. 2848; Wang Liqi 2275f; tr. Watson 1961, Vol 2, p119

# dating: 6220

灌夫有服,

过丞相。

丞相从容曰︰

「吾欲与仲孺过魏其侯,

会仲孺有服。」

# src: SHIJI 107.54, ed. Zhonghuashuju p. 2848; Wang Liqi 2276; tr. Watson 1961, Vol 2, p119

# dating: 6220

灌夫曰︰

「将军乃肯幸临况魏其侯,

夫安敢以服为解!

请语魏其侯帐具,

将军旦日蚤临。」

# src: SHIJI 107.55, ed. Zhonghuashuju p. 2848; Wang Liqi 2276; tr. Watson 1961, Vol 2, p119f

# dating: 6220

武安许诺。

灌夫具语魏其侯如所谓武安侯。

魏其与其夫人益市牛酒,

夜洒埽,

早帐具至旦。

平明,

令门下候伺。

至日中,

丞相不来。

# src: SHIJI 107.56, ed. Zhonghuashuju p. 2848; Wang Liqi 2276; tr. Watson 1961, Vol 2, p120

# dating: 6220

魏其谓灌夫曰︰

「丞相岂忘之哉?」

灌夫不怿,

曰︰

「夫以服请,

宜往。」

# src: SHIJI 107.57, ed. Zhonghuashuju p. 2848; Wang Liqi 2276; tr. Watson 1961, Vol 2, p120

# dating: 6220

乃驾,

自往迎丞相。

丞相特前戏许灌夫,

殊无意往。

及夫至门,

丞相尚卧。

# src: SHIJI 107.58, ed. Zhonghuashuju p. 2848; Wang Liqi 2276; tr. Watson 1961, Vol 2, p120

# dating: 6220

于是夫入见,

曰︰

「将军昨日幸许过魏其,

魏其夫妻治具,

自旦至今,

未敢尝食。」

# src: SHIJI 107.59, ed. Zhonghuashuju p. 2848; Wang Liqi 2276; tr. Watson 1961, Vol 2, p120

# dating: 6220

武安鄂谢曰︰

「吾昨日醉,

忽忘与仲孺言。」

乃驾往,

又徐行,

灌夫愈益怒。

# src: SHIJI 107.60, ed. Zhonghuashuju p. 2848; Wang Liqi 2276; tr. Watson 1961, Vol 2, p120

# dating: 6220

及饮酒酣,

夫起舞属丞相,

丞相不起,

夫从坐上语侵之。

魏其乃扶灌夫去,

谢丞相。

丞相卒饮至夜,

极驩而去。

# src: SHIJI 107.61, ed. Zhonghuashuju p. 2849; Wang Liqi 2276; tr. Watson 1961, Vol 2, p120

# dating: 6220

丞相尝使籍福请魏其城南田。

魏其大望曰︰

「老仆虽弃,

将军虽贵,

宁可以势夺乎!」

不许。

# src: SHIJI 107.62, ed. Zhonghuashuju p. 2i49; Wang Liqi 2276; tr. Watson 1961, Vol 2, p120f

# dating: 6220

灌夫闻,

怒,

骂籍福。

籍福恶两人有郄,

乃谩自好谢丞相曰︰

「魏其老且死,

易忍,

且待之。」

# src: SHIJI 107.63, ed. Zhonghuashuju p. 2i49; Wang Liqi 2276; tr. Watson 1961, Vol 2, p121

# dating: 6220

已而武安闻魏其、灌夫实怒不予田,

亦怒曰︰

「魏其子尝杀人,

蚡活之。

蚡事魏其无所不可,

何爱数顷田?

且灌夫何与也?

吾不敢复求田。」

武安由此大怨灌夫、魏其。

# src: SHIJI 107.64, ed. Zhonghuashuju p. 2849; Wang Liqi 2276; tr. Watson 1961, Vol 2, p121

# dating: 6220

元光四年春,

丞相言灌夫家在颍川,

横甚,

民苦之,

请案。

上曰︰

「此丞相事,

何请。」

# src: SHIJI 107.65, ed. Zhonghuashuju p. 2849; Wang Liqi 2276; tr. Watson 1961, Vol 2, p121

# dating: 6220

灌夫亦持丞相阴事,

为奸利,

受淮南王金与语言。

宾客居闲,

遂止,

俱解。

# src: SHIJI 107.66, ed. Zhonghuashuju p. 2i49-2850; Wang Liqi 2277; tr. Watson 1961, Vol 2, p121

# dating: 6220

夏,

丞相取燕王女为夫人,

有太后诏,

召列侯宗室皆往贺。

魏其侯过灌夫,

欲与俱。

夫谢曰︰

「夫数以酒失得过丞相,

丞相今者又与夫有郄。」

# src: SHIJI 107.67, ed. Zhonghuashuju p. 2849-2850; Wang Liqi 2277; tr. Watson 1961, Vol 2, p121f

# dating: 6220

魏其曰︰

「事已解。」

彊与俱。

饮酒酣,

武安起为寿,

坐皆避席伏。

已魏其侯为寿,

独故人避席耳,

余半膝席。

# src: SHIJI 107.68, ed. Zhonghuashuju p. 2849-2850; Wang Liqi 2277; tr. Watson 1961, Vol 2, p122

# dating: 6220

灌夫不悦。

起行酒,

至武安,

武安膝席曰︰

「不能满觞。」

夫怒,

因嘻笑曰︰

「将军贵人也,

属之!」

时武安不肯。

# src: SHIJI 107.69, ed. Zhonghuashuju p. 2849-2850; Wang Liqi 2277; tr. Watson 1961, Vol 2, p122

# dating: 6220

行酒次至临汝侯,

临汝侯方与程不识耳语,

又不避席。

夫无所发怒,

乃骂临汝侯曰︰

「生平毁程不识不直一钱,

今日长者为寿,

乃效女儿呫嗫耳语!」

# src: SHIJI 107.70, ed. Zhonghuashuju p. 2849-2850; Wang Liqi 2277; tr. Watson 1961, Vol 2, p122

# dating: 6220

武安谓灌夫曰︰

「程李俱东西宫卫尉,

今众辱程将军,

仲孺独不为李将军地乎?」

# src: SHIJI 107.71, ed. Zhonghuashuju p. 2849-2850; Wang Liqi 2277; tr. Watson 1961, Vol 2, p122

# dating: 6220

灌夫曰︰

「今日斩头陷匈,

何知程李乎!」

# src: SHIJI 107.72, ed. Zhonghuashuju p. 2849-2850; Wang Liqi 2277; tr. Watson 1961, Vol 2, p122f

# dating: 6220

坐乃起更衣,

稍稍去。

魏其侯去,

麾灌夫出。

武安遂怒曰︰

「此吾骄灌夫罪。」

乃令骑留灌夫。

灌夫欲出不得。

# src: SHIJI 107.73, ed. Zhonghuashuju p. 2849-2850; Wang Liqi 2277; tr. Watson 1961, Vol 2, p123

# dating: 6220

籍福起为谢,

案灌夫项令谢。

夫愈怒,

不肯谢。

# src: SHIJI 107.74, ed. Zhonghuashuju p. 2849-2850; Wang Liqi 2277; tr. Watson 1961, Vol 2, p123

# dating: 6220

武安乃麾骑缚夫置传舍,

召长史曰︰

「今日召宗室,

有诏。」

劾灌夫骂坐不敬,

系居室。

遂按其前事,

遣吏分曹逐捕诸灌氏支属,

皆得弃市罪。

# src: SHIJI 107.75, ed. Zhonghuashuju p. 2849-2850; Wang Liqi 2277; tr. Watson 1961, Vol 2, p123

# dating: 6220

魏其侯大媿,

为资使宾客请,

莫能解。

武安吏皆为耳目,

诸灌氏皆亡匿,

夫系,

遂不得告言武安阴事。

# src: SHIJI 107.76, ed. Zhonghuashuju p. 2851; Wang Liqi 2278; tr. Watson 1961, Vol 2, p123

# dating: 6220

魏其锐身为救灌夫。

夫人谏魏其曰︰

「灌将军得罪丞相,

与太后家忤,

宁可救邪?」

# src: SHIJI 107.77, ed. Zhonghuashuju p. 2851; Wang Liqi 2278; tr. Watson 1961, Vol 2, p123

# dating: 6220

魏其侯曰︰

「侯自我得之,

自我捐之,

无所恨。

且终不令灌仲孺独死,

婴独生。」

# src: SHIJI 107.78, ed. Zhonghuashuju p. 2851; Wang Liqi 2278; tr. Watson 1961, Vol 2, p123

# dating: 6220

乃匿其家,

窃出上书。

立召入,

具言灌夫醉饱事,

不足诛。

上然之,

赐魏其食,

曰︰

「东朝廷辩之。」

# src: SHIJI 107.79, ed. Zhonghuashuju p. 2851-2852; Wang Liqi 2278; tr. Watson 1961, Vol 2, p123f

# dating: 6220

魏其之东朝,

盛推灌夫之善,

言其醉饱得过,

乃丞相以他事诬罪之。

武安又盛毁灌夫所为横恣,

罪逆不道。

魏其度不可柰何,

因言丞相短。

# src: SHIJI 107.80, ed. Zhonghuashuju p. 2851-2852; Wang Liqi 2278; tr. Watson 1961, Vol 2, p124

# dating: 6220

武安曰︰

「天下幸而安乐无事,

蚡得为肺腑,

所好音乐狗马田宅。

# src: SHIJI 107.81, ed. Zhonghuashuju p. 2851-2852; Wang Liqi 2278; tr. Watson 1961, Vol 2, p124

# dating: 6220

蚡所爱倡优巧匠之属,

不如魏其、灌夫日夜招聚天下豪桀壮士与论议,

腹诽而心谤,

不仰视天而俯画地,

辟倪两宫闲,

幸天下有变,

而欲有大功。

臣乃不知魏其等所为。」

# src: SHIJI 107.82, ed. Zhonghuashuju p. 2851-2852; Wang Liqi 2278; tr. Watson 1961, Vol 2, p124

# dating: 6220

于是上问朝臣︰

「两人孰是?」

# src: SHIJI 107.83, ed. Zhonghuashuju p. 2851-2852; Wang Liqi 2278; tr. Watson 1961, Vol 2, p124

# dating: 6220

御史大夫韩安国曰︰

「魏其言灌夫父死事,

身荷戟驰入不测之吴军,

身被数十创,

名冠三军,

此天下壮士,

非有大恶,

争杯酒,

不足引他过以诛也。

魏其言是也。

# src: SHIJI 107.84, ed. Zhonghuashuju p. 2851-2852; Wang Liqi 2278; tr. Watson 1961, Vol 2, p125

# dating: 6220

丞相亦言灌夫通奸猾,

侵细民,

家累巨万,

横恣颍川,

凌轹宗室,

侵犯骨肉,

此所谓『枝大于本,

胫大于股,

不折必披』,

# src: SHIJI 107.85, ed. Zhonghuashuju p. 2851-2852; Wang Liqi 2278; tr. Watson 1961, Vol 2, p125

# dating: 6220

丞相言亦是。

唯明主裁之。」

# src: SHIJI 107.86, ed. Zhonghuashuju p. 2851-2852; Wang Liqi 2278; tr. Watson 1961, Vol 2, p125

# dating: 6220

主爵都尉汲黯是魏其。

内史郑当时是魏其,

后不敢坚对。

余皆莫敢对。

上怒内史曰︰

「公平生数言魏其、武安长短,

今日廷论,

局趣效辕下驹,

吾并斩若属矣。」

# src: SHIJI 107.87, ed. Zhonghuashuju p. 2851-2852; Wang Liqi 2278; tr. Watson 1961, Vol 2, p125

# dating: 6220

即罢起入,

上食太后。

太后亦已使人候伺,

具以告太后。

# src: SHIJI 107.88, ed. Zhonghuashuju p. 2851-2852; Wang Liqi 2278; tr. Watson 1961, Vol 2, p125

# dating: 6220

太后怒,

不食,

曰︰

「今我在也,

而人皆藉吾弟,

令我百岁后,

皆鱼肉之矣。

且帝宁能为石人邪!

# src: SHIJI 107.89, ed. Zhonghuashuju p. 2851-2852; Wang Liqi 2278; tr. Watson 1961, Vol 2, p125

# dating: 6220

此特帝在,

即录录,

设百岁后,

是属宁有可信者乎?」

# src: SHIJI 107.90, ed. Zhonghuashuju p. 2851-2852; Wang Liqi 2278; tr. Watson 1961, Vol 2, p125

# dating: 6220

上谢曰︰

「俱宗室外家,

故廷辩之。

不然,

此一狱吏所决耳。」

# src: SHIJI 107.91, ed. Zhonghuashuju p. 2851-2852; Wang Liqi 2278; tr. Watson 1961, Vol 2, p126

# dating: 6220

是时郎中令石建为上分别言两人事。

# src: SHIJI 107.92, ed. Zhonghuashuju p. 2853#1; Wang Liqi 2279; tr. Watson 1961, Vol 2, p126

# dating: 6220

武安已罢朝,

出止车门,

召韩御史大夫载,

怒曰︰

「与长孺共一老秃翁,

何为首鼠两端?」

# src: SHIJI 107.93, ed. Zhonghuashuju p. 2853#1; Wang Liqi 2279; tr. Watson 1961, Vol 2, p126

# dating: 6220

韩御史良久谓丞相曰︰

「君何不自喜?

夫魏其毁君,

君当免冠解印绶归,

『臣以肺腑幸得待罪,

固非其任,

魏其言皆是』。

# src: SHIJI 107.94, ed. Zhonghuashuju p. 2853#1; Wang Liqi 2279; tr. Watson 1961, Vol 2, p126

# dating: 6220

如此,

上必多君有让,

不废君。

魏其必内愧,

杜门齰舌自杀。

今人毁君,

君亦毁人,

譬如贾竖女子争言,

何其无大体也!」

# src: SHIJI 107.95, ed. Zhonghuashuju p. 2853#1; Wang Liqi 2279; tr. Watson 1961, Vol 2, p126

# dating: 6220

武安谢罪曰︰

「争时急,

不知出此。」

# src: SHIJI 107.96, ed. Zhonghuashuju p. 2853#2; Wang Liqi 2279; tr. Watson 1961, Vol 2, p126

# dating: 6220

于是上使御史簿责魏其所言灌夫,

颇不雠,

欺谩。

劾系都司空。

# src: SHIJI 107.97, ed. Zhonghuashuju p. 2853#2; Wang Liqi 2279; tr. Watson 1961, Vol 2, p126f

# dating: 6220

孝景时,

魏其常受遗诏,

「事有不便,

以便宜论上」。

及系,

灌夫罪至族,

事日急,

诸公莫敢复明言于上。

魏其乃使昆弟子上书言之,

幸得复召见。

# src: SHIJI 107.98, ed. Zhonghuashuju p. 2853#2; Wang Liqi 2279; tr. Watson 1961, Vol 2, p127

# dating: 6220

书奏上,

而案尚书大行无遗诏。

诏书独藏魏其家,

家丞封。

乃劾魏其矫先帝诏,

罪当弃市。

# src: SHIJI 107.99, ed. Zhonghuashuju p. 2853#2; Wang Liqi 2279; tr. Watson 1961, Vol 2, p127

# dating: 6220

五年十月,

悉论灌夫及家属。

魏其良久乃闻,

闻即恚,

病痱,

不食欲死。

# src: SHIJI 107.100, ed. Zhonghuashuju p. 2853#2; Wang Liqi 2279; tr. Watson 1961, Vol 2, p127

# dating: 6220

或闻上无意杀魏其,

魏其复食,

治病,

议定不死矣。

乃有蜚语为恶言闻上,

故以十二月晦论弃市渭城。

# src: SHIJI 107.101, ed. Zhonghuashuju p. 2854; Wang Liqi 2280; tr. Watson 1961, Vol 2, p127

# dating: 6220

其春,

武安侯病,

专呼服谢罪。

使巫视鬼者视之,

见魏其、灌夫共守,

欲杀之。

竟死。

子恬嗣。

# src: SHIJI 107.102, ed. Zhonghuashuju p. 2854; Wang Liqi 2280; tr. Watson 1961, Vol 2, p127f

# dating: 6220

元朔三年,

武安侯坐衣襜褕入宫,

不敬。

# src: SHIJI 107.103, ed. Zhonghuashuju p. 2855; Wang Liqi 2280; tr. Watson 1961, Vol 2, p128

# dating: 6220

淮南王安谋反觉,

治。

王前朝,

武安侯为太尉,

时迎王至霸上,

# src: SHIJI 107.104, ed. Zhonghuashuju p. 2855; Wang Liqi 2280; tr. Watson 1961, Vol 2, p128

# dating: 6220

谓王曰︰

「上未有太子,

大王最贤,

高祖孙,

即宫车晏驾,

非大王立当谁哉!」

淮南王大喜,

厚遗金财物。

# src: SHIJI 107.105, ed. Zhonghuashuju p. 2855; Wang Liqi 2280; tr. Watson 1961, Vol 2, p128

# dating: 6220

上自魏其时不直武安,

特为太后故耳。

及闻淮南王金事,

上曰︰

「使武安侯在者,

族矣。」

# src: SHIJI 107.106, ed. Zhonghuashuju p. 2856; Wang Liqi 2280; tr. Watson 1961, Vol 2, p128

# dating: 6220

太史公曰:

魏其、武安皆以外戚重,

灌夫用一时决䇲而名显。

魏其之举以吴楚,

武安之贵在日月之际。

# src: SHIJI 107.107, ed. Zhonghuashuju p. 2856; Wang Liqi 2280; tr. Watson 1961, Vol 2, p128

# dating: 6220

然魏其诚不知时变,

灌夫无术而不逊,

两人相翼,

乃成祸乱。

# src: SHIJI 107.108, ed. Zhonghuashuju p. 2856; Wang Liqi 2280; tr. Watson 1961, Vol 2, p128f

# dating: 6220

武安负贵而好权,

杯酒责望,

陷彼两贤。

呜呼哀哉!

迁怒及人,

命亦不延。

众庶不载,

竟被恶言。

呜呼哀哉!

祸所从来矣!

# src: SHIJI 123.1.1 3157; Wang Liqi 2591;Takigawa 2; tr. Watson 1993, Han, vol.2, p.231

# dating: 6220

史记》其他篇章