田儋列传第三十四
田儋者,
狄人也,
故齐王田氏族也。
儋从弟田荣,
荣弟田横,
皆豪,
宗彊,
能得人。
# src: SHIJI 94.02, ed. Zhonghuashuju p. 2643#2; Wang Liqi 2075; tr. Watson 1961, Vol 1, p245
# dating: 6220
陈涉之初起王楚也,
使周市略定魏地,
北至狄,
狄城守。
# src: SHIJI 94.03, ed. Zhonghuashuju p. 2643#2; Wang Liqi 2075; tr. Watson 1961, Vol 1, p245
# dating: 6220
田儋详为缚其奴,
从少年之廷,
欲谒杀奴。
见狄令,
因击杀令,
而召豪吏子弟曰:
「诸侯皆反秦自立,
齐,
古之建国,
儋,
田氏,
当王。」
# src: SHIJI 94.04, ed. Zhonghuashuju p. 2643#2; Wang Liqi 2075; tr. Watson 1961, Vol 1, p245
# dating: 6220
遂自立为齐王,
发兵以击周市。
周市军还去,
田儋因率兵东略定齐地。
# src: SHIJI 94.05, ed. Zhonghuashuju p. 2643-2644; Wang Liqi 2075; tr. Watson 1961, Vol 1, p245f
# dating: 6220
秦将章邯围魏王咎于临济,
急。
魏王请救于齐,
齐王田儋将兵救魏。
章邯夜衔枚击,
大破齐、魏军,
杀田儋于济下。
儋弟田荣收儋余兵东走东阿。
# src: SHIJI 94.06, ed. Zhonghuashuju p. 2643-2644; Wang Liqi 2075; tr. Watson 1961, Vol 1, p246
# dating: 6220
齐人闻王田儋死,
迺立故齐王建之弟田假为齐王,
田角为相,
田闲为将,
以距诸侯。
# src: SHIJI 94.07, ed. Zhonghuashuju p. 2644#1; Wang Liqi 2075f; tr. Watson 1961, Vol 1, p246
# dating: 6220
田荣之走东阿,
章邯追围之。
项梁闻田荣之急,
迺引兵击破章邯军东阿下。
章邯走而西,
项梁因追之。
而田荣怒齐之立假,
迺引兵归,
击逐齐王假。
# src: SHIJI 94.08, ed. Zhonghuashuju p. 2644#1; Wang Liqi 2076; tr. Watson 1961, Vol 1, p246
# dating: 6220
假亡走楚。
齐相角亡走赵;
角弟田闲前求救赵,
因留不敢归。
# src: SHIJI 94.09, ed. Zhonghuashuju p. 2644#1; Wang Liqi 2076; tr. Watson 1961, Vol 1, p246
# dating: 6220
田荣乃立田儋子市为齐王,
荣相之,
田横为将,
平齐地。
# src: SHIJI 94.10, ed. Zhonghuashuju p. 2644#2; Wang Liqi 2076; tr. Watson 1961, Vol 1, p246
# dating: 6220
项梁既追章邯,
章邯兵益盛,
项梁使使告赵、齐,
发兵共击章邯。
田荣曰:
「使楚杀田假,
赵杀田角、田闲,
迺肯出兵。」
# src: SHIJI 94.11, ed. Zhonghuashuju p. 2644#2; Wang Liqi 2076; tr. Watson 1961, Vol 1, p246
# dating: 6220
楚怀王曰:
「田假与国之王,
穷而归我,
杀之不义。」
赵亦不杀田角、田闲以市于齐。
# src: SHIJI 94.12, ed. Zhonghuashuju p. 2644#2; Wang Liqi 2076; tr. Watson 1961, Vol 1, p246f
# dating: 6220
齐曰:
「蝮螫手则斩手,
螫足则斩足。
何者,
为害于身也。
今田假、
田角、
田闲于楚、赵,
非直手足戚也,
何故不杀?
且秦复得志于天下,
则𬺈龁用事者坟墓矣。」
# src: SHIJI 94.13, ed. Zhonghuashuju p. 2644#2; Wang Liqi 2076; tr. Watson 1961, Vol 1, p247
# dating: 6220
楚、赵不听,
齐亦怒,
终不肯出兵。
章邯果败杀项梁,
破楚兵,
楚兵东走,
而章邯渡河围赵于巨鹿。
项羽往救赵,
由此怨田荣。
# src: SHIJI 94.14, ed. Zhonghuashuju p. 2645; Wang Liqi 2076; tr. Watson 1961, Vol 1, p247
# dating: 6220
项羽既存赵,
降章邯等,
西屠咸阳,
灭秦而立侯王也,
迺徙齐王田市更王胶东,
治即墨。
齐将田都从共救赵,
因入关,
故立都为齐王,
治临淄。
# src: SHIJI 94.15, ed. Zhonghuashuju p. 2645; Wang Liqi 2076; tr. Watson 1961, Vol 1, p247
# dating: 6220
故齐王建孙田安,
项羽方渡河救赵,
田安下济北数城,
引兵降项羽,
项羽立田为济北王,
治博阳。
田荣以负项梁不肯出兵助楚、赵攻秦,
故不得王;
# src: SHIJI 94.16, ed. Zhonghuashuju p. 2645; Wang Liqi 2076; tr. Watson 1961, Vol 1, p247
# dating: 6220
赵将陈余亦失职,
不得王:
二人俱怨项王。
项王既归,
诸侯各就国,
田荣使人将兵助陈余,
令反赵地,
而荣亦发兵以距击田都,
田都亡走楚。
# src: SHIJI 94.17, ed. Zhonghuashuju p. 2645; Wang Liqi 2076; tr. Watson 1961, Vol 1, p247
# dating: 6220
田荣留齐王市,
无令之胶东。
市之左右曰:
「项王彊暴,
而王当之胶东,
不就国,
必危。」
# src: SHIJI 94.18, ed. Zhonghuashuju p. 2645; Wang Liqi 2076f; tr. Watson 1961, Vol 1, p247f
# dating: 6220
市惧,
迺亡就国。
田荣怒,
追击杀齐王市于即墨,
还攻杀济北王安。
于是田荣迺自立为齐王,
尽并三齐之地。
# src: SHIJI 94.19, ed. Zhonghuashuju p. 2645-2646; Wang Liqi 2077; tr. Watson 1961, Vol 1, p248
# dating: 6220
项王闻之,
大怒,
迺北伐齐。
齐王田荣兵败,
走平原,
平原人杀荣。
# src: SHIJI 94.20, ed. Zhonghuashuju p. 2645-2646; Wang Liqi 2077; tr. Watson 1961, Vol 1, p248
# dating: 6220
项王遂烧夷齐城郭,
所过者尽屠之。
齐人相聚畔之。
荣弟横,
收齐散兵,
得数万人,
反击项羽于城阳。
# src: SHIJI 94.21, ed. Zhonghuashuju p. 2645-2646; Wang Liqi 2077; tr. Watson 1961, Vol 1, p248
# dating: 6220
而汉王率诸侯败楚,
入彭城。
# src: SHIJI 94.22, ed. Zhonghuashuju p. 2645-2646; Wang Liqi 2077; tr. Watson 1961, Vol 1, p248
# dating: 6220
项羽闻之,
迺醳齐而归,
击汉于彭城,
因连与汉战,
相距荥阳。
以故田横复得收齐城邑,
立田荣子广为齐王,
而横相之,
专国政,
政无巨细皆断于相。
# src: SHIJI 94.23, ed. Zhonghuashuju p. 2646-2647; Wang Liqi 2077; tr. Watson 1961, Vol 1, p248
# dating: 6220
横定齐三年,
汉王使郦生往说下齐王广及其相国横。
横以为然,
解其历下车。
汉将韩信引兵且东击齐。
# src: SHIJI 94.24, ed. Zhonghuashuju p. 2646-2647; Wang Liqi 2077; tr. Watson 1961, Vol 1, p248f
# dating: 6220
齐初使华无伤、田解军于历下以距汉,
汉使至,
迺罢守战备,
纵酒,
且遣使与汉平。
汉将韩信已平赵、燕,
用蒯通计,
度平原,
袭破齐历下车,
因人临淄。
# src: SHIJI 94.25, ed. Zhonghuashuju p. 2646-2647; Wang Liqi 2077; tr. Watson 1961, Vol 1, p249
# dating: 6220
齐王广、相横怒,
以郦生卖己,
而亨郦生。
# src: SHIJI 94.26, ed. Zhonghuashuju p. 2646-2647; Wang Liqi 2077; tr. Watson 1961, Vol 1, p249
# dating: 6220
齐王广东走高密,
相横走博,
阳,
守相田光城阳,
将军田既军于胶东。
楚使龙且救齐,
齐王与合军高密。
汉将韩信与曹参破杀龙且,
虏齐王广。
# src: SHIJI 94.27, ed. Zhonghuashuju p. 2646-2647; Wang Liqi 2077; tr. Watson 1961, Vol 1, p249
# dating: 6220
汉将灌婴追得齐守相田光。
阳,
至博,而横闻齐王死,
自立为齐王,
还击婴,
婴败横之军于嬴下。
田横亡走梁,
归彭越。
# src: SHIJI 94.28, ed. Zhonghuashuju p. 2646-2647; Wang Liqi 2077; tr. Watson 1961, Vol 1, p249
# dating: 6220
彭越是时居梁地,
中立,
且为汉,
且为楚。
韩信已杀龙且,
因令曹参进兵破杀田既于胶东,
使灌婴破杀齐将田吸于千乘。
韩信遂平齐,
乞自立为齐假王,
汉因而立之。
# src: SHIJI 94.29, ed. Zhonghuashuju p. 2647-2648; Wang Liqi 2078; tr. Watson 1961, Vol 1, p249
# dating: 6220
后岁余,
汉灭项籍,
汉王立为皇帝,
以彭越为梁王。
田横惧诛,
而与其徒属五百余人入海,
居岛中。
# src: SHIJI 94.30, ed. Zhonghuashuju p. 2647-2648; Wang Liqi 2078; tr. Watson 1961, Vol 1, p249f
# dating: 6220
高帝闻之,
以为田横兄弟本定齐,
齐人贤者多附焉,
今在海中不收,
后恐为乱,
迺使使赦田横罪而召之。
# src: SHIJI 94.31, ed. Zhonghuashuju p. 2647-2648; Wang Liqi 2078; tr. Watson 1961, Vol 1, p250
# dating: 6220
田横因谢曰:
「臣亨陛下之使郦生,
今闻其弟郦商为汉将而贤,
臣恐惧,
不敢奉诏,
请为庶人,
守海岛中。」
# src: SHIJI 94.32, ed. Zhonghuashuju p. 2647-2648; Wang Liqi 2078; tr. Watson 1961, Vol 1, p250
# dating: 6220
使还报,
高皇帝迺诏卫尉郦商曰:
「齐王田横即至,
人马从者敢动摇者致族夷!」
# src: SHIJI 94.33, ed. Zhonghuashuju p. 2647-2648; Wang Liqi 2078; tr. Watson 1961, Vol 1, p250
# dating: 6220
迺复使使持节具告以诏商状,
曰:
「田横来,
大者王,
小者迺侯耳;
不来,
且举兵加诛焉。」
田横迺与其客二人乘传诣雒阳。
# src: SHIJI 94.34, ed. Zhonghuashuju p. 2648; Wang Liqi 2078; tr. Watson 1961, Vol 1, p250
# dating: 6220
未至三十里,
至尸乡厩置,
横谢使者曰:
「人臣见天子当洗沐。」
止留。
谓其客曰:
「横始与汉王俱南面称孤,
今汉王为天子,
而横迺为亡虏而北面事之,
其耻固已甚矣。
# src: SHIJI 94.35, ed. Zhonghuashuju p. 2648; Wang Liqi 2078; tr. Watson 1961, Vol 1, p250
# dating: 6220
且吾亨人之兄,
与其弟并肩而事其主,
纵彼畏天子之诏,
不敢动我,
我独不愧于心乎?
且陛下所以欲见我者,
不过欲一见吾面貌耳。
# src: SHIJI 94.36, ed. Zhonghuashuju p. 2648; Wang Liqi 2078; tr. Watson 1961, Vol 1, p250f
# dating: 6220
今陛下在洛阳,
今斩吾头,
驰三十里闲,
形容尚未能败,
犹可观也。」
遂自刭,
令客奉其头,
从使者驰奏之高帝。
# src: SHIJI 94.37, ed. Zhonghuashuju p. 2648; Wang Liqi 2078; tr. Watson 1961, Vol 1, p251
# dating: 6220
高帝曰:
「嗟乎,
有以也夫!
起自布衣,
兄弟三人更王,
岂不贤乎哉!」
为之流涕,
而拜其二客为都尉,
发卒二千人,
以王者礼葬田横。
# src: SHIJI 94.38, ed. Zhonghuashuju p. 2648-2649; Wang Liqi 2078; tr. Watson 1961, Vol 1, p251
# dating: 6220
既葬,
二客穿其冢旁孔,
皆自刭,
下从之。
高帝闻之,
迺大惊,
以田棋之客皆贤。
吾闻其余尚五百人在海中,
使使召之。
# src: SHIJI 94.39, ed. Zhonghuashuju p. 2648-2649; Wang Liqi 2078; tr. Watson 1961, Vol 1, p251
# dating: 6220
至则闻田横死,
亦皆自杀。
于是迺知田横兄弟能得士也。
# src: SHIJI 94.40, ed. Zhonghuashuju p. 2648-2649; Wang Liqi 2079; tr. Watson 1961, Vol 1, p251
# dating: 6220
太史公曰:
甚矣蒯通之谋,
乱齐骄淮阴,
其卒亡此两人!
蒯通者,
善为长短说,
论战国之权变,
为八十一首。
# src: SHIJI 94.41, ed. Zhonghuashuju p. 2648-2649; Wang Liqi 2079; tr. Watson 1961, Vol 1, p251
# dating: 6220
通善齐人安期生,
安期生尝干项羽,
项羽不能用其䇲。
已而项羽欲封此两人,
两人终不肯受,
亡去。
# src: SHIJI 94.42, ed. Zhonghuashuju p. 2648-2649; Wang Liqi 2079; tr. Watson 1961, Vol 1, p251
# dating: 6220
田横之高节,
宾客慕义而从横死,
岂非至贤!
余因而列焉。
不无善画者,
莫能图,
何哉?
# src: SHIJI 95.1.1 2651; Wang Liqi 20i3 ; Takigawa 2; no tr.
# dating: 6220